شماره 3 / دوره دوم

افزایش سرمایه گذاری پیش شرط قطعی توسعه اقتصادی است و شیوه هایی که جوامع مختلف برایتامین مالی پروژه های سرمایه گذاری ابداع یا انتخاب می کنند، نقش مهمی در تسهیل سرمایه گذاری،و در نتیجه، تسریع توسعه اقتصادی آن جوامع ایفا می کند. اقتصاددانان مسلمان اثبات کرده اند کهشیوه تامین مالی مبتنی بر مشارکت در سود و زیان (PLS) در مقایسه با شیوه اعطای وام درمقابل دریافت بازده ثابت (FRS) از نقطه نظر کاهش هزینه های تولید، افزایش ثروت ریسک پذیری جامعه،کنترل ادوار تجاری و پیشگیری از ورشکستگی بانک ها از کارآیی بالاتری برخوردار است. در عینحال، برخی از اقتصاددانان مسلمان نشان داده اند که این امتیاز روش تامین مالی مشارکتی در صورتیاست که اولا- پدیده عدم تقارن اطلاعاتی و دو خطر ناشی از آن یعنی انتخاب بد و مخاطراتاخلاقی در جامعه جدی نباشد؛ و ثانیا- جامعه در شرایط عدم اطمینان قرار نداشته باشد. در غیر این صورت، التزام به بانکداری اسلامی ممکن است از طریق افزایش هزینه تامین مالی پروژه های سرمایهگذاری، افزایش هزینه مبادله و افزایش خطر احتمال ورشکستگی بانک های اسلامی، به کندشدنحرکت توسعه بینجامد.

واژگان کلیدی: بانکداری اسلامی، اقتصاد، سیستم بانکداری، ورشکستگی بانک های اسلامی، نقدینگی

نگاهی به وظایف بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نشان می دهد که این نهاد، به دلیلعدم استقلال از دولت، همواره از طریق انتشار پول نقش تامین کننده کسری بودجه دولت را بهعهده دارد. همین امر سبب گردیده است تا اقتصاد ایران همیشه شاهد نرخ تورم بالایی باشد.حذف بهره از نظام بانکی و بازارهای مالی در اقتصاد اسلامی گامی موثر در جهت دستیابی بهرشد و توسعه اقتصادی و رهایی از آثار مخرب بهره است. بسیاری از مطالعات نشان می دهندکه بهره نقش گسترده ای در محدود کردن سطح تولید و اشتغال دارد و موجبات توزیعنامطلوب درآمد بین اقشار مختلف جامعه را فراهم می سازد. برخی اقتصاددانان سرمایه داریاظهار می دارند که برای قرار گرفتن اقتصاد بازار در وضعیت بهینه ضروری است نرخ بهرهصفر باشد. چنانچه کینز بهره را عامل رکود و ماندگاری آن در یک نظام اقتصادی می داند. بااین وجود بهره، از متغیرهای کلیدی و اساسی در نظام سرمایه داری به شمار می رود حضورمردم در فعالیت های مواد اقتصادی یکی از بهترین دلایل تحریم ربا در بینش اسلام می باشد.

واژگان کلیدی: بهره، پس انداز، سرمایه گذاری، عرضه کل، تقاضای کل، رشد و توسعه اقتصادی

اصطلاح خرید دین در لغت، واژه ای ترکیبی است از خرید و دین . در فرهنگ لغت معینعمل خریدن چیزی، بیع. کسانی که با علم اصول فقه : روبروی واژه ی خرید چنین آمده استآشنایی دارند نیک می دانند که واژه ها و معانی آن ها در ساخت و پرداخت و تولید امور تا چهاندازه اهمیت و برجستگی می توانند داشته باشند. امروزه نیز متفکران موسوم به فیلسوفان تحلیلزبانی، به اهمیت واژه ها و معانی آن ها اذعان کرده مدعیات اصولیون ما را صحه گذاشته اند. مبحثخرید دین به سه جهت عمده، اهمیت بسزا دارد: نخست این که مباحث جدی ماهوی و نظریحقوقی را دامن می زند که اشتغال به چنین مباحثی، حتی اگر فاقد نتایج کاربردی نیز باشد، درپرورده و فربه شدن دانش حقوق تاثیر بسزا دارد. دیگر ای نکه این مبحث، با تاریخ علم حقوق نیزپیوندی وثیق خورده است تا آنجا که بررسی ماهوی آن فارغ از دست کم اندک توضیحاتی درحیطه ی تاریخ حقوق میسر نیست؛ که این خود باعث می شود، شاخه ی تاریخ علم حقوق که تاامروز سخت مغفول مانده است، جانی تازه و اهمیتی دوباره بیابد. به دیگر سخن، هرگاه مبحثی ومعضلی حقوقی، پای تاریخ حقوق را نیز به میان کشد، مشتغلین، پژوهشگران و دان شجویان حقوقرا، بیش از پیش به اهمیت پیگیری تاریخ این دانش متفطن می سازد.

واژگان کلیدی: خرید دین، امور بانکی، طلب، فورفیتینگ، فاکتورینگ

در طول تاریخ بسیاری از حکومت ها تلاش کرده اند ساختار اقتصادی کشورشان را متفاوت بااصول توسعه اقتصادی کشورهای غربی راه اندازی نمایند. اما مسیله زمانی مهم می شود که ازحوزه اقتصاد فراتر رود و مسایل حوزه ایدیولوژی را نیز شامل گردد. از آن مهم تر اینکهموفقیت روش های غیر غربی پیش روی کشورهای جهان قرار بگیرد. کشورهای غربی درطول تاریخ تلاش کرده اند به مردم کشورهای جهان نشان دهند تنها راه دستیابی به توسعهپیروی از اصول آن هاست. آن ها تلاش کرده اند دموکراسی و بازار آزاد را به عنوان یگانهراهکار دستیابی به پایداری و رفاه در عرصه های اقتصادی و اجتماعی معرفی نمایند. اماموفقیت چین و کارکرد مدل توسعه اقتصادی این کشور امروز به مردم دنیا نشان داده است کهدموکراسی و بازار آزاد و به طور کلی پیروی از اصول کشورهای غربی یگانه راه دستیابی بهتوسعه نیست. در بسیاری از کشورهایی که در ده ههای اخیر روند توسعه اقتصادی را با سرعتطی نموده و به الگویی برای سایر کشورهای درحال توسعه بدل شده اند، یک نهاد خاص متولیبرنامه ریزی استراتژیک برای دستیابی به اهداف توسعه اقتصادی بوده است.

واژگان کلیدی: توسعه اقتصادی، پیشرفت اقتصاد، کشورهای در حال توسعه، سرمایه گذاری، نقدینگی